dr Joanna Szewczyk – literaturoznawczyni, adiunktka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych, członkini Ośrodka Badań nad Kulturowymi Dyskursami Choroby, Pełnomocniczka Dziekana WP UJ ds. Ewaluacji Jakości Kształcenia, Opiekunka Koła Naukowego Antropologów Kultury i Literatury UJ. Naukowo zajmuje się antropologią literatury, krytyką feministyczną i genderową, literaturą i historią kobiet oraz dyskursem maladycznym i żałobnym. Laureatka konkursu Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Prowadzi zajęcia „Literatura w perspektywie antropologii kultury”, „Histerie, melancholie, transgresje. Reprezentacje kobiecego szaleństwa w literaturze i kulturze”, „Narracje herstoryczne w prozie polskiej po 1989 roku” oraz „Problemy kultury współczesnej”.

email: joanna1.szewczyk@uj.edu.pl

Publikacje:

Monografie:

• Historiografia i mitologia kobiecości. Powieściopisarstwo Teodora Parnickiego, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, ss. 471.

Artykuły w czasopismach, eseje recenzyjne:

• Lokalne, niesamowite, queerowe. Sąsiedztwo w najnowszej polskiej literaturze kobiet, „Tekstualia” 2024, nr 1, s. 99–110.
• Zwrot herstoryczny w badaniach antropologicznoliterackich: próba podsumowania, „Teksty Drugie” 2023, nr 3 (210), s. 94–114.
• Pandemiografie: teorie, praktyki, prognozy, „Teksty Drugie” 2023, nr 2 (209), s. 44–66.
• Pejzaże umierania i żałoby w polskiej literaturze ostatnich dekad, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2023, nr 22, s. 47–66.
• [rec.] Anna Zatora: „Saga rodzinna w literaturze polskiej XXI wieku: konwencja czy kontestacja?”, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2023, LXV, nr 4 , s. 163–168.
• Czułe narratorki. Cztery pokolenia kobiet i kobieca saga w najnowszej literaturze polskiej, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2022, nr 2, s. 29–50.
• Kobiece narracje kryzysu. Doświadczenie żałoby w „Sorge” Aleksandry Zielińskiej, „Jednak Książki. Gdańskie Czasopismo Humanistyczne” 2022, nr 14, s. 67–80.
• Afekt – defekt – szał. Narracje o kobiecym szaleństwie w prozie Aleksandry Zielińskiej, „Ruch Literacki” 2020, nr 2, s. 165–179.
• Kilka uwag o narracjach herstorycznych w prozie polskiej ostatnich lat, „Ruch Literacki” 2019, nr 4, s. 403–420.
• [rec.] Trzecie ciało Ofelii (K. Czeczot, Ofelizm. Romantyczne zawłaszczenia, feministyczne interwencje, Warszawa 2016), „Ruch Literacki” 2018 nr 3, s. 336–343.
• [rec.] Antropologia i herstoria (G. Kubica, Maria Czaplicka: płeć, szamanizm, rasa. Biografia antropologiczna, Kraków 2015), „Ruch Literacki” 2017 nr 2, s. 224–229.
• Między słowem a ciałem. O somatekstualności Dzienników z lat osiemdziesiątych Teodora Parnickiego, „Autobiografia. Literatura, Kultura, Media”, 2015 nr 1, s. 169–182.
• Nieczytelność sygnatury. O pisaniu jak(o) kobieta w literaturze polskiej, „Women Online Writing Journal: Fifteen Shades of Polish Feminism: Literature, Culture and Gender Discourses in Polish Academia”, Issue No 3, September 2014, s. 153–179.
• Między smutkiem a nadzieją. O powieściopisarstwie Joanny Bator, „Nowa Dekada Krakowska”, 2013 nr 6, s. 82–90.
• Herstorie podszyte mitem. O strategiach narracyjnych w prozie Joanny Bator, „Ruch Literacki” 2010, nr 6, s. 573–587.
• [rec.] Beatrycze i inne. Mity kobiet w literaturze i kulturze, pod red. G. Borkowskiej i L. Wiśniewskiej, Gdańsk 2010, „Ruch Literacki”, 2010 nr 4-5, s. 475-478.
• [rec.] Narracje po końcu (Wielkich) Narracji. Kolekcje, obiekty, symulakra…, pod red. H. Gosk i A. Zieniewicza, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2007, „Ruch Literacki, 2009”, nr 4/5, s. 546-549.
• [rec.] Palimpsest kobiecego pisania (U. Phillips, Narcyza Żmichowska. Feminizm i religia, przeł. K. Bojarska, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2008), „Wielogłos. Pismo Wydziału Polonistyki UJ”, nr 2(4) 2008, s. 116-126.

Rozdziały w monografiach wieloautorskich:

• Pisanie stratą, pisanie straty. O autopoietyczności trzech narracji żałobnych [w:] Przygody człowieka tworzącego. Poiesis i autopoiesis, red. M. Popiel i M. Antoniuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2024, s. 199–231.
• Dryfujący fantazmat. O „Topielicach” Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej [w:] Czytanie Marii Pawlikowskiej–Jasnorzewskiej, red. M. Kucab, W. Lewandowski, J. Osiński, Instytut Literatury, Kraków 2024, s. 71–86.
• Wywołane z milczenia. Polski reportaż herstoryczny ostatnich lat [w:] Kobiety Polsce. Polska kobietom, red. A. Chamera-Nowak, Seria Historyczna 10, Warszawa 2022, s. 207–230 .
• (Nie)zapisane karty. Dziewictwo w powieściach historycznych Teodora Parnickiego, [w:] Kultury dziewictwa, red. A. Gajewska, M. Michalski, Poznań 2020.
• Siostry Ofelii. O kilku wizualnych reprezentacjach kobiecej melancholii i histerii, [w:] Postać w kulturze wizualnej, t. 4 Media, słowa, wizerunki, red. A. Krawczyk-Łaskarzewska, A. Naruszewicz - Duchlińska, M. Cichmińska, Olsztyn 2019, s. 71– 91.
• Lityczna La-lita. O figurze losu Zuzanny Ginczanki, [w:] Jak burgund pod światło… szkice o Zuzannie Ginczance, red. R. Sendyka, K. Koprowska, S. Papier, Kraków 2018, s. 45-45 (seria Kultury pamięci).
• Kobiece, tożsamościowe, tekstowe. Wy-naturzenia w prozie Joanny Bator [w:] Wynaturzenie. Literatura, kultura, język, translatoryka, red. P. Biczkowska i in., Gdańsk 2013, s. 60–67.  
• W sieci historii i fikcji. O pisaniu kobiecej tożsamości w powieści Teodora Parnickiego „Słowo i ciało” [w:] Wokół zagadnień fikcjonalności, faktualności oraz nowoczesności, Biblioteka Literacka "Poznańskich Studiów Polonistycznych" tom 66, Prace Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, pod red. J. Klausy - Wartacz i A. Cieślak, Poznań 2012, s. 53–67.
• Porcelanki [w:] Przewodniczka po Krakowie emancypantek, t. III, pod red. E. Furgał, Kraków 2011, s. 39–55.
• Kultura i (mikro)historia. Ciało i tekst. O zasadzie zbliżenia w powieści Teodora Parnickiego Koniec „Zgody Narodów” [w:] Zbliżenie. Literatura – kultura – język – translatoryka, red. I. Fijałkowska-Janiak i in., Gdańsk 2011, s. 95–102.
• Lustro wody, oko bogini. O znaczeniu odbicia dla kreacji mitu tanatycznego w „Lekcji martwego języka” Andrzeja Kuśniewicza [w:] Lustro: literatura – kultura – język, red. I. Fijałkowska-Janiak i in., Gdańsk 2010, s. 74–81.