Maria Kobielska - adiunktka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych na WP UJ, współzałożycielka i od 2024 roku kierowniczka Ośrodka Badań nad Kulturami Pamięci. Literaturoznawczyni i kulturoznawczyni, zajmuje się najnowszą kulturą polską w perspektywie pamięci, przeszłości i polityki; obecnie prowadzi badania nad nowymi polskimi muzeami historycznymi.
Od 2022 roku jest członkinią zarządu Memory Studies Association. Pracowała w zespole projektu Nieupamiętnione miejsca ludobójstwa i ich wpływ na pamięć zbiorową, tożsamość kulturową, postawy etyczne i relacje międzykulturowe we współczesnej Polsce (NPRH 2016-2020) oraz w innych zespołach realizujących granty w programach Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki i Horyzont 2020. Obecnie kieruje grantem NCN „Nowe polskie muzea historyczne” (2019-2025) oraz współtworzy platformę badawczą „Potencjalne historie Europy Środkowo-Wschodniej” (POB Heritage, Inicjatywa Doskonałości UJ). Laureatka stypendium MNiSW dla wybitnych młodych naukowców, a także stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Autorka książek Polska kultura pamięci w XXI wieku: dominanty. Zbrodnia katyńska, powstanie warszawskie i stan wojenny (IBL PAN, 2016) oraz Nastrajanie pamięci. Artykulacja doświadczenia w poezji Jerzego Ficowskiego (Universitas, 2010), a także wielu artykułów, współredaktorka m.in. tomu zbiorowego Nie-miejsca pamięci 1. Nekrotopografie (IBL PAN, 2020).
Ostatnio opublikowała m.in. artykuły: Narrative and Resilience: Museum Exhibitions under Forced Change – A Case Study of the Museum of the Second World War in Gdańsk (w: Museums, Narratives, and Critical Histories: Narrating the Past for the Present and Future, red. S. Jaeger, K. Barndt, De Gruyter, Berlin/Boston 2024), The Righteous Exhibited. Self-Affirmative Memory in Polish Museum Culture („Teksty Drugie” – Special Issue English Edition, 2023 vol. 1), a także popularnonaukowy podręcznik Jakie współczesne muzeum historyczne? (2021).
Link do profilu Google Scholar
Kontakt: maria.kobielska@uj.edu.pl
Ważniejsze artykuły naukowe:
Narrative and Resilience: Museum Exhibitions under Forced Change – A Case Study of the Museum of the Second World War in Gdańsk, w: Museums, Narratives, and Critical Histories: Narrating the Past for the Present and Future, red. S. Jaeger, K. Barndt, De Gruyter, Berlin/Boston 2024, s. 317-336.
The Righteous Exhibited. Self-Affirmative Memory in Polish Museum Culture, „Teksty Drugie” – Special Issue English Edition, 2023 vol. 1, s. 142-156.
(wspólnie z Kingą Siewior) Peripheral (Non)Polishnesses. Museums, Creeping Conflicts, and Transformative Frictions, “Acta Poloniae Historica” 2023 no. 128, s. 99-125, https://apcz.umk.pl/APH/article/view/48582.
Ceremonial events at non-sites of memory: seven framings of a difficult past, “International Journal of Heritage, Memory and Conflict” 2021 vol. 1, s. 55-61.
(wspólnie z Aleksandrą Szczepan) Testimoniality: a lexicon of witnesses of Holocaust non-sites of memory in Poland, “International Journal of Heritage, Memory and Conflict” 2021 vol. 1, s. 25-35.
Polski impas, polskie uwikłanie. Sonda pamięcioznawcza, w: Sztuka inwencji: Ryszarda Nycza praktykowanie humanistyki. Rozmowy, inspiracje, kontynuacje, WUJ, Kraków 2021, s. 297-313.
(wspólnie z Aleksandrą Szczepan) Świadeczność. Leksykon świadków nie-miejsc pamięci, w: Nie-miejsca pamięci 2. Nekrotopologie, red. R. Sendyka, A. Janus, K. Jarzyńska, K. Siewior, IBL PAN, Warszawa 2020, s. 97-142.
Uroczystości w nie-miejscach pamięci: analiza dyskursu, w: Nie-miejsca pamięci 2. Nekrotopologie, red. R. Sendyka, A. Janus, K. Jarzyńska, K. Siewior, IBL PAN, Warszawa 2020, s. 311-351.
(wspólnie z Kingą Siewior) Sukowice: dezaktywowanie nie-miejsca pamięci, w: Nie-miejsca pamięci 1. Nekrotopografie, red. R. Sendyka, M. Kobielska, J. Muchowski, A. Szczepan, IBL PAN, Warszawa 2020, s. 247-293.
(wspólnie z Aleksandrą Szczepan i Romą Sendyką) Radecznica: sieciowanie nie-miejsc pamięci, w: Nie-miejsca pamięci 1. Nekrotopografie, red. R. Sendyka, M. Kobielska, J. Muchowski, A. Szczepan, IBL PAN, Warszawa 2020, s. 39-108.
Krytyczne pamięcioznawstwo a obowiązki polskie. W stronę pamięci wystarczająco dobrej (z inspiracji „Fałszerzami pieprzu” Moniki Sznajderman), „Teksty Drugie” 2020 nr 3, s. 336-354.
Muzeum narracyjne – muzeum doświadczeniowe. Uwagi terminologiczne, „Teksty Drugie” 2020 nr 4, s. 15-36.
(wspólnie z Aleksandrą Szczepan) Świadeczność. Leksykon świadków rozproszonej Zagłady, „Didaskalia” 2020 nr 160 (grudzień), https://didaskalia.pl/artykul/swiadecznosc.
Pamięć wielokierunkowa po polsku. Wypracowywanie archiwum, w: Pamiętając komunizm w postkomunistycznej Europie – pamięć historii i historia pamięci, red. Rigels Halili, Łukasz Gemziak, Wydawnictwo UMK, Toruń 2019, s. 163-184, ISBN 978-83-231-4166-2.
The Touchstone of Polishness? Suffering Exhibited in ‘New Museums’ in Poland, “The Polish Review”, vol. 64, no. 2, 2019, pp. 121–131. JSTOR, www.jstor.org/stable/10.5406/polishreview.64.2.0121.
Warsaw, 2004 – Gdańsk, 2017. Evolution of the Polish museum boom, w: Deutschland, ICOM (red.): Difficult Issues: Proceedings of the ICOM international conference 2017, Heidelberg: arthistoricum.net, 2019 (Beiträge zur Museologie, Band 7). https://doi.org/10.11588/arthistoricum.428.
Świadek na wystawie. Świadectwa w nowych muzeach historycznych, „Teksty Drugie” 2018 nr 3, s. 295-308.
Who Attacked Whom? The Year 1981 in Twenty-First Century Polish Feature Films, w: The Enemy in Contemporary Film, ed. by Martin Löschnigg, Marzena Sokołowska-Paryż, De Gruyter, Berlin, Boston 2018, p. 233-252.
History and memory of 1968 in Poland: Debates around the 'Estranged '68' exhibition. In: Cultures of History Forum (28.09.2018), DOI: 10.25626/0090. Online: http://www.cultures-of-history.uni-jena.de/debates/poland/history-and-memory-of-1968-in-poland-debates-around-the-estranged-exhibition/.
„Ja tutaj piszę o sobie”. Uwikłania pamięciolożki, [w:] Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii, red. P. Czapliński, R. Nycz, D. Antonik, J. Bednarek, A. Dauksza, J. Misun, Wyd. IBL PAN, Warszawa 2017, s. 607-618.
Urządzenia do pamiętania, „Studia Kulturoznawcze” 2017 nr 1 (11), s. 55-68.
„Ja tutaj piszę o sobie”. Uwikłania pamięciolożki, „Teksty Drugie” 2017 nr 1, s. 393-404.
Nie-miejsca pamięci: elementarz, red. K. Jarzyńska, M. Kobielska, J. Muchowski, R. Sendyka, A. Szczepan, Ośrodek Badań nad Kulturami Pamięci, Kraków 2017.
Polska pamięć autoafirmacyjna, „Teksty Drugie” 2016 nr 6, s. 358-374 [17 s.].
Endless Aftershock. The Katyn massacre in contemporary Polish culture, in: Traumatic Memories of the Second World War and After, ed. J. Crouthamel, P. Leese, Palgrave Macmillan Press, 2016, p. 197-219 [23 s.].
Eksperymentalna literatura antropologiczna. Jacek Dukaj i jego tekst-laboratorium, [w:] Projekt na daleką metę. Prace ofiarowane Ryszardowi Nyczowi, IBL PAN, Warszawa 2016, s. 227-236 [10 s.].
Czytanie Nory. Appendix, Od pamięci biodziedzicznej do postpamięci, red. Szostek T., Sendyka R., Nycz R., Wyd. IBL PAN, Warszawa 2013, s. 189-205.
O konieczności powstania warszawskiego. „Kinderszenen” i „Widma”, „Pamiętnik Literacki” 2013 z. 4, s. 89-113.
Pamięć zbiorowa w centrum nowoczesności. Ujęcie Jeffreya K. Olicka, [w:] „Teksty Drugie”, 2010 nr 6, s. 179-194.
„Złamane pióro eksliterata”? O „Szkicach” Juliana Kaliszewskiego, [w:] „Teksty Drugie”, 2008 nr 6, s. 170-185.